Saturday, 14 April 2012 09:01

ျမန္မာ့သစ္ေတာပညာရွင္ ဦးအုန္း

ဦးအုန္းကို စစ္ကိုင္းၿမိဳ႕ မန္က်ည္းစင္တင္းတိတ္႐ြာတြင္ ျမန္မာႏွစ္ ၁၂၈၉ ခု ဝါေခါင္လဆန္း ၁၀ ရက္ေန႔က ေမြးဖြားခဲ့သည္။ အဖ လယ္ရွင္၊ ေျမရွင္ ႐ြာသူႀကီး ဦးဘေသာ္ ျဖစ္ၿပီး အမိ ေဒၚႏွင္းရီ ျဖစ္သည္။

သိမ္ေတာ္႐ြာ မူလတန္းေက်ာင္းႏွင့္ စစ္ကိုင္းၿမိဳ႕ အစိုးရ အထက္တန္းေက်ာင္းတုိ႔တြင္ ပညာသင္ယူခဲ့သည္။ ၆ တန္း ေက်ာင္းသားဘဝတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဂ်ပန္တို႔ ဝင္လာသျဖင့္ ၃ ႏွစ္ခန္႔ ပညာေရး လစ္ဟင္းခဲ့ရၿပီး ၁၉၄၅ ခုႏွစ္ေရာက္မွ ေက်ာင္းျပန္တက္ခဲ့ရသည္။ ၁၉၄၆-၄၇ ခုႏွစ္ ၈ တန္းတြင္ ပညာသင္ၾကားေနစဥ္ ၁၀ တန္း စာေမးပြဲ ဝင္ေရာက္ေျဖဆုိရာ ေအာင္ျမင္ခဲ့သည္။

၁၉၄၉ ခုႏွစ္ အင္တာ second year (ဒုတိယႏွစ္) ေျဖအၿပီးတြင္ ျပည္တြင္းစစ္မီးေၾကာင့္ မိဘမ်ား စီးပြားဥစၥာ ပ်က္စီးဆံုးပါးသျဖင့္ မႏၱေလး ပိုက္က်ံဳးရပ္ရွိ ႀကီးေတာ္အိမ္တြင္ ေနထိုင္ကာ တကၠသိုလ္မွ ဆရာႀကီး ဦးနက္ အေထာက္အပံ့ျဖင့္ ေက်ာင္းတက္ခဲ့ရသည္။ တတိယႏွစ္ ပညာသင္ယူေနစဥ္ ဖခင္ျဖစ္သူ ဆံုးပါးခဲ့သည္။ ၁၉၅၁ ခုႏွစ္တြင္ ဘီအက္စ္စီဘြဲ႔ ရရွိခဲ့သည္။ ဘြဲ႔ရၿပီးေနာက္ စစ္ကိုင္း အမွတ္ (၁) အထက္တန္းေက်ာင္းတြင္ ၁ ႏွစ္ႏွင့္ ၄ လ ေက်ာင္းဆရာလုပ္ၿပီး အစိုးရ ပညာေတာ္သင္ ေလွ်ာက္ခဲ့သည္။

၁၉၅၂ မွ ၁၉၅၆ အထိ အဂၤလန္ႏိုင္ငံ ေျမာက္ေဝလ တကၠသိုလ္ (Wales University) ၌ သစ္ေတာပညာ ဘာသာရပ္ကို သင္ယူခဲ့ၿပီး ၁၉၅၆ တြင္ ဘီအက္စ္စီ (သစ္ေတာ) ဂုဏ္ထူးဘြဲ႔ ရရွိခဲ့သည္။ ၁၉၅၈ ခုႏွစ္တြင္ ႏိုင္ငံျခား ပညာေတာ္သင္ သြားရာ၌ အစစကူညီခဲ့သူ သစ္ေတာမင္းႀကီး ဦးေနဝင္း၏တူမ မခင္ျမနဲ႔ လက္ထပ္ခဲ့ၿပီး သား ၂ ဦး၊ သမီး ၂ ဦး ထြန္းကားခဲ့သည္။

၁၉၅၇ မွ ၁၉၈၈ အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံ သစ္ေတာဦးစီးဌာနတြင္ သစ္ေတာဝန္ေထာက္၊ သစ္ေတာၫႊန္ၾကားမွဴး အျဖစ္ တာဝန္အသီးသီး ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ ၁၉၆၄ ခုႏွစ္မွ ၁၉၇၃ ခုႏွစ္ အတြင္း ရန္ကုန္ ဝိဇၨာႏွင့္သိပၸံတကၠသိုလ္ သစ္ေတာပညာဌာနတြင္ တြဲဖက္ပါေမာကၡအျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။

၁၉၆၃ ခုႏွစ္တြင္ လက္ေထာက္ၫႊန္ၾကားေရးမွဴးအျဖစ္ ေအအာဒီစီ (ေျမယာ ေက်းလက္ႀကီးပြား တိုးတက္ေရး ေကာ္ပိုေရးရွင္း) ထံမွ သစ္ေတာဌာနက လႊဲေျပာင္းလက္ခံရန္ သြားရာမွအစျပဳ၍ ပုပၸားေတာင္ႏွင့္ ထိေတြ႔ခဲ့သည္။ ၁၉၈၁ ခုႏွစ္တြင္ National Park and Nature Conservation (NPNC) အမည္ရွိ UNDP စီမံခ်က္အရ ပုပၸား အပါအဝင္ အေလာင္းေတာ္ ကႆပ၊ ခ်ပ္သင္း၊ ေ႐ႊစက္ေတာ္၊ ေလွာ္ကား စသည့္ ေဒသမ်ားကို သဘာဝ ေတာႏွင့္ ဥယ်ာဥ္မ်ား တည္ေဆာက္ေရးလုပ္ငန္း စတင္ခဲ့သည္။ ယင္းစီမံကိန္းအရ ပုပၸားေဒသ ထိန္းသိမ္းေရးႏွင့္ သဘာဝဥယ်ာဥ္ တည္ေဆာက္ေရးတာဝန္ကို ဦးအုန္းက သစ္ေတာဌာန ၫႊန္ၾကားေရးမွဴးအျဖစ္ ၁၉၈၁ မွ ၁၉၈၅ ခုႏွစ္အထိ တာဝန္ယူခဲ့ရသည္။ ပုပၸားေတာင္ စိမ္းလန္းစိုျပည္စ ျပဳလာသည့္အခ်ိန္တြင္ ႏိုင္ငံျခားမွ ေရာက္လာသည့္ Chief Technical Advisor (NPNC နည္းပညာ အႀကံေပးေခါင္းေဆာင္) Mr.John Blower က ပုပၸါးေတာင္မႀကီးကို ပတ္၍ ကားလမ္းေဖာက္ရန္ အႀကံျပဳရာ လက္ခံလိုသူ အမ်ားအျပားရွိေသာ္လည္း ဦးအုန္းက သုံးေလးႏွစ္ အတြင္း ေတာင္ကတုံး ျပန္ျဖစ္သြားႏိုင္ေၾကာင္း ရွင္းျပကန္႔ကြက္ခဲ့သည္။ ရာထူးေနရာ ထိခိုက္မည္ကို မေၾကာက္ဘဲ ထိုသို႔ ကန္႔ကြက္ခဲ့သည့္အတြက္ ေတာင္ပတ္ကားလမ္း စီမံကိန္း အေကာင္အထည္မေဖာ္ျဖစ္ေတာ့ဘဲ ပုပၸားေတာင္ စိမ္းလန္းစိုျပည္မႈကို ထိန္းသိမ္းႏိုင္ခဲ့သည္။

ဦးအုန္းသည္ ၁၉၈၈ မွ ၁၉၉၃ အထိ သစ္ေတာဦးစီးဌာနတြင္ အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္အျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္တြင္ ျပ႒ာန္းခဲ့ေသာ သစ္ေတာဥပေဒ မူၾကမ္း ေရးဆဲြျခင္းႏွင့္ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္တြင္ ျပ႒ာန္းခဲ့သည့္ ေတာ႐ိုင္းတိရစၧာန္၊ သဘာဝအပင္မ်ား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ သဘာဝနယ္ေျမမ်ား ထိန္းသိမ္းေရးဥပေဒ ေရးဆဲြရာတြင္ ေကာ္မတီအဖဲြ႔ဝင္အျဖစ္ ပါဝင္ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ဥေရာပ၊ အိႏၵိယ၊ ၾသစေၾတးလ်၊ နယူးဇီလန္၊ ထိုင္း၊ စင္ကာပူ ႏိုင္ငံမ်ားသို႔ ၈ ႀကိမ္ သြားေရာက္ၿပီး သစ္ေတာသုေတသန၊ ကြန္ပ်ဴတာ၊ သဘာဝ ထိန္းသိမ္းေရးႏွင့္ အမ်ဳိးသားဥယ်ာဥ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ပညာရပ္တို႔ကို ေလ့လာဆည္းပူးခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံရပ္ျခားသို႔ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား၊ စာတမ္းဖတ္ပြဲမ်ားအတြက္ အႀကိမ္ႀကိမ္ သြားေရာက္ခဲ့သည္။ International Union for Conservation Natural Recources (IUCN) ၏ အသင္းဝင္အျဖစ္ ၁၉၈၆ မွ ယေန႔တိုင္ ေဆာင္႐ြက္ေနဆဲ ျဖစ္တယ္။ International Society for Mangrove Ecosystem (ISME) ၏ ရာသက္ပန္အသင္းသား ျဖစ္ၿပီး သစ္ေတာ သယံဇာတ ပတ္ဝန္းက်င္ ဖံြ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးႏွင့္ ထိန္းသိမ္းေရးအသင္း (FREDA) တြင္ ဒုဥကၠ႒ အျဖစ္ တာဝန္ယူထားသည္္။

သုေတသနစာေစာင္ ၁၅ ေစာင္ ျပဳစုခဲ့ၿပီး သစ္ေတာပညာရပ္ဆုိင္ရာ စာအုပ္ တစ္အုပ္ ေရးသားခဲ့သည္။ ထိုစာအုပ္ျဖင့္ စာေပဗိမာန္ စာမူဆု ရရွိခဲ့သည္။

၁၉၈၂ ခုႏွစ္မွ ၁၉၈၆ ခုႏွစ္ အတြင္း ပုပၸားေတာင္ စိမ္းလန္းစိုျပည္ေရး အတြက္ သစ္ေတာမ်ား စိုက္ပ်ဳိးႏိုင္ခဲ့သည့္အတြက္ ပုပၸားေတာင္ေဒသ ေတာင္ကတံုး ျဖစ္ေစမယ့္ အေျခအေနမွ ေရွာင္လဲႊႏိုင္ခဲ့သည္။ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္မွ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ အတြင္း ဧရာ၀တီ ျမစ္ဝကြၽန္းေပၚေဒသ (ပ်ဥ္ဒရယ္ သစ္ေတာႀကိဳးဝိုင္း)တြင္ ဒီေရေတာမ်ားကို ဧက ၂၅၀၀ ျပန္လည္စိုက္ပ်ဳိးႏိုင္ခဲ့သည့္အတြက္ ေဂဟစနစ္နဲ႕ ဇီဝ မ်ဳိးကဲြမ်ားကို မူလအတိုင္း ျပန္လည္ထိန္းသိမ္းႏိုင္ခဲ့သည္။ ယင္းလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားသည္ ဦးအုန္း၏ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးသမားဘဝ သက္တမ္းတေလွ်ာက္ ေက်နပ္မႈအရွိဆံုး လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားျဖစ္သည္။

အဆိုပါ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ဦးအုန္းကို ၂၀၀၇ ခုႏွစ္အတြက္ Weekly Eleven News ဂ်ာနယ္၏ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားက႑တြင္ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပ ဂုဏ္ျပဳခဲ့ၿပီး ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံတြင္ ျပဳလုပ္သည့္ World Exposition ပဲြ၌ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ Citizen Forum ပညာရွင္မ်ားအသင္းက ကမာၻအခ်စ္ဆံုး လူပုဂိၢဳလ္ ၁၀၀ စာရင္းတြင္ ဦးအုန္းကို ေ႐ြးခ်ယ္ဂုဏ္ျပဳခဲ့သည္။

ဦးအုန္းသည္ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္တြင္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံက ခ်ီးျမၟင့္ေသာ Minamata Environmental Award ဆုကို ထပ္မံ ရရွိခဲ့ၿပီး ဆုေငြ ဂ်ပန္ယန္း တစ္သန္း လက္ခံရရွိခဲ့သည္။ ထိုေငြျဖင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားကို ေထာက္ပံ့ႏိုင္ရန္ ကိုယ္ပိုင္ရန္ပံုေငြ ထူေထာင္ကာ ရန္ပံုေငြထဲမွ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာဆုအျဖစ္ ဦးအုန္း အပါအဝင္ ဘုတ္အဖဲြ႔ဝင္ ငါးဦးက ၁ ႏွစ္ တစ္ေယာက္ ေ႐ြးခ်ယ္ခ်ီးျမႇင့္သြားမည္ဟု သိရသည္။

‘ကမၻာေျမ ခ်စ္သူဆု’ကို ၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၂၂ ရက္ ‘ေျမကမၻာေန႔’တြင္ ခ်ီးျမႇင့္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း FREDA အသင္းမွ သိရသည္။ အဆုိပါ ‘ကမၻာေျမ ခ်စ္သူဆု’ သည္ မိမိ၏ ေခြၽးႏွဲစာ၊ ကိုယ္ပိုင္ေငြေၾကးျဖင့္ အနည္းဆံုး သစ္ပင္ ၁ဝဝဝ ရွင္သန္ေအာင္ စိုက္ပ်ဳိးႏုိင္သူကို သစ္ေတာပညာရွင္ ဦးအုန္းက ဂုဏ္ျပဳခ်ီးျမႇင့္မည့္ဆု ျဖစ္ၿပီး ကမၻာေျမ ခ်စ္သူဆု အတြက္ ၁ဝ ဦးအျပင္ အျခား သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာကိစၥရပ္မ်ားတြင္ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ၾကသည့္ လူပုဂၢိဳလ္ ၅ ဦးကိုလည္း အထူးဆုမ်ား ခ်ီးျမႇင့္သြားမည္ဟု သိရသည္။

ဦးအုန္းသည္ ၂၀၀၉ မွ ယေန႔အထိ ျပည္တြင္း ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးဆိုင္ရာ NGO ၁၇ ခု ေပါင္းစပ္ဖြဲ႕စည္းထားေသာ MERN (Mangrove Environmental Rehabilitation Network) အဖြဲ႕ ဥကၠ႒ အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္လ်က္႐ွိၿပီး ဧရာဝတီျမစ္ဆံုစီမံကိန္း၊ အင္းေလးကန္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး အစရွိသည့္ကိစၥရပ္မ်ားတြင္ ပညာရွင္တစ္ဦးအေနျဖင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးအတြက္ ဦးတည္ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိသည္။

ဦးအုန္းသည္ လူတို႔ သဘာဝႏွင့္ သဟဇာတျဖစ္စြာ ေနထိုင္အသက္ရွင္ရန္ လိုအပ္ခ်က္မ်ားအေၾကာင္း ေဖာ္ျပပါဝင္သည့္ “Surviving Together” အမည္ရ စာအုပ္တစ္အုပ္ ေရးရန္ စီစဥ္လ်က္ရွိၿပီး အမွတ္ ၃၅ (ဃ)၊ က်ဳိက္ဝိုင္း ဘုရားလမ္း၊ မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၌ ေနထိုင္လ်က္ရွိသည္။     ။

Last modified on Sunday, 22 April 2012 14:40
You are here: Home ဂုဏ္ယူဖြယ္ရာျမန္မာမ်ား Honorable Citizens လက္႐ိွ ေဆာင္႐ြက္ေနသူမ်ား current activists ျမန္မာ့သစ္ေတာပညာရွင္ ဦးအုန္း